5651 Sayılı Kanun: İşletmenizde Wi-Fi Loglama Zorunluluğu

Müşterilerinize ücretsiz internet sunmak masum bir jest gibi görünür. Yasal olarak ise sizi "toplu kullanım sağlayıcı" konumuna getirir.

Sorunun Başladığı Yer

Kafenizde, otelinizde veya ofisinizde misafirlerinizin kullanabildiği bir kablosuz ağ varsa, hukuken artık yalnızca bir işletme değil, aynı zamanda internet erişimi sağlayan bir aracı konumundasınız. Bu konum, 5651 sayılı kanun kapsamında birtakım yükümlülükler doğurur.

Bu yazının amacı korkutmak değil; sahada çok sık gördüğümüz bir yanlış anlamayı düzeltmek. İşletme sahiplerinin büyük bölümü "modemime şifre koydum, sorumluluğum bitti" diye düşünüyor. Maalesef durum böyle değil.

Önce bir uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat hükümleri ve saklama süreleri zaman içinde değişebilir. İşletmenizin tabi olduğu yükümlülüklerin kesin kapsamı için hukuk danışmanınıza başvurun. Biz teknik tarafı anlatıyoruz.

"Ticari Amaçla Toplu Kullanım Sağlayıcı" Kimdir?

Mevzuat, internet erişimini belirli bir yerde ve belirli bir süre için kişilerin kullanımına sunan işletmeleri bu kategoriye alır. Belirleyici ölçüt basittir: internet erişiminizi siz dışında kişiler kullanıyor mu?

Kullanıyorsa — ücretli ya da ücretsiz olması, şifreli ya da açık olması fark etmez — erişime ilişkin trafik bilgilerini kaydetme, bu kayıtların bütünlüğünü ve gizliliğini koruma ve mevzuatta öngörülen süre boyunca saklama yükümlülüğünüz doğar.

Kapsama giren tipik işletmeler:

Yaygın 4 Yanlış İnanış

1. "Şifre koydum, sorumluluğum kalmadı"

Şifre koymak erişimi sınırlar, yükümlülüğü kaldırmaz. Şifreyi müşterinize veriyorsanız, o erişimden yapılan işlemlerin kaydını tutma sorumluluğu sizde kalır. Aksine, şifreyi kasadan vermek erişimi bilinçli olarak sunduğunuzun kanıtıdır.

2. "Modemim zaten log tutuyor"

Ev ve küçük ofis tipi modemler çok kısa süreli, sınırlı ve kolayca kaybolan kayıt tutar. Cihaz yeniden başladığında kayıt genellikle silinir. Daha önemlisi: bu kayıtların sonradan değiştirilmediğini kanıtlayacak bir mekanizma yoktur. Mevzuatın beklediği ise bütünlüğü korunmuş ve zaman bakımından doğrulanabilir kayıttır.

3. "Küçük bir işletmeyim, kimse benimle uğraşmaz"

Denetim ihtimali işletme büyüklüğüne göre değişse de, asıl risk denetim değildir. Ağınız üzerinden bir suç işlendiğinde ve kaydınız olmadığında, soruşturmanın işaret ettiği tek adres sizin işletmeniz olur. Log tutmak, o işlemin sizin tarafınızdan yapılmadığını gösteren delildir.

4. "İnternet sağlayıcım (ISP) bunu benim için yapıyor"

ISP'niz kendi abonelik kaydını tutar — yani hattın size ait olduğunu. Sizin ağınız üzerinden hangi kullanıcının hangi işlemi yaptığını ise ISP bilemez. O ayrıntı sizin tarafınızda kaydedilmelidir.

Zaman Damgası Neden Bu İşin Kalbi?

Bir log dosyası, tek başına, sonradan üretilmiş veya değiştirilmiş olabilir. Bir metin dosyasındaki tarihi değiştirmek kolaydır. Bu nedenle kayıtların hukuken anlamlı olması için zaman damgası ile imzalanması gerekir.

Zaman damgası, yetkili bir hizmet sağlayıcı tarafından üretilen ve bir verinin belirli bir anda var olduğunu, o andan sonra değiştirilmediğini kanıtlayan elektronik imzadır. İmzalanmış bir log, sonradan bir karakteri bile değiştirilse imza geçersiz hâle gelir — ve bu, kaydın güvenilirliğinin teknik güvencesidir.

Sık atlanan ayrıntı: kontör biter, loglama durur

Zaman damgası hizmeti genellikle kontör (adet) bazlı satılır. Kontörünüz bittiğinde sistem imzalamayı bırakır ve çoğu kurulumda bunu kimse fark etmez. Aradan aylar geçer, bir kayıt talebi geldiğinde o döneme ait geçerli kaydınızın olmadığı ortaya çıkar. Kontör takibi, loglama kurulumunun en çok ihmal edilen ama en kritik parçasıdır.

Teknik Olarak Doğru Kurulum Neye Benzer?

Bileşen İşlevi Neden Gerekli
Misafir ağı ayrımı Müşteri trafiğini şirket ağından ayırır Müşteri cihazının şirket sunucularına erişmesini engeller
Captive portal Bağlanınca karşılama ekranı çıkarır Kimlik doğrulama ve aydınlatma metni sunumu
Kimlik doğrulama SMS veya kimlik tabanlı doğrulama Kaydın bir kişiyle ilişkilendirilebilmesi
Log toplayıcı Erişim kayıtlarını merkezde toplar Modem üzerinde kaybolmasını önler
Zaman damgası Kayıtları elektronik olarak imzalar Sonradan değiştirilmediğinin kanıtı
Şifreli saklama Kayıtları şifreli ve yedekli tutar KVKK kapsamında veri güvenliği
İzleme Sistemin çalıştığını sürekli denetler Log boşluğu oluşmasını engeller

Bu bileşenlerin hepsi olmadan kurulum eksik kalır. En sık gördüğümüz eksiklikler: misafir ağı ayrılmamış olması (güvenlik açığı), zaman damgasının hiç kurulmamış olması (kayıt hukuken zayıf) ve sistemin izlenmemesi (aylarca süren log boşlukları).

KVKK ile Çelişiyor mu?

Hayır — ikisi birbirini tamamlar. 5651 kapsamında kayıt tutmanız gerekir; KVKK kapsamında ise bu kayıtları amaçla sınırlı tutmanız, güvenli saklamanız, erişimi yetkilendirmeniz ve süresi dolduğunda imha etmeniz gerekir.

Pratikte bunun anlamı şudur:

Son madde önemlidir: sistem, müşterilerinizin hangi siteye girdiğini size raporlamak için kurulmaz. Kayıtlar yalnızca yetkili merciler talep ettiğinde, ilgili kapsamda sunulur.

Kurulum Sonrası: İş Bitmiyor

Loglama bir defalık kurulum işi değil, süregelen bir yükümlülüktür. Kurulumdan sonra takip edilmesi gerekenler:

Bu maddelerin hiçbiri kendiliğinden çalışmaz. Bu nedenle loglamayı tek seferlik kurulum olarak değil, izlenen ve bakımı yapılan bir hizmet olarak kurgulamak gerekir. Detaylar için 5651 loglama hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Müşterinize Wi-Fi sunmak iyi bir hizmettir ve vazgeçmeniz gerekmez. Gereken tek şey, bu hizmeti yasal çerçeveye uygun biçimde sunmaktır — ki bunun maliyeti, olası bir sorunun maliyetinin yanında oldukça küçüktür.

Kendinize sorabileceğiniz en pratik soru şu: bugün bir resmi kayıt talebi gelse, son bir yıla ait geçerli log kaydınızı sunabilir miydiniz? Cevap net bir "evet" değilse, kurulumunuzu gözden geçirmenin zamanı gelmiş demektir.

Add Teknoloji olarak Mersin ve çevresindeki otel, kafe, restoran ve işletmelere 5651 kapsamında loglama kurulumu ve aylık işletim hizmeti veriyoruz. Mevcut ağ yapınızı ücretsiz inceleyip nerede durduğunuzu yazılı olarak bildiriyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kafemde ücretsiz Wi-Fi veriyorum, log tutmak zorunda mıyım?

İnternet erişimini siz dışındaki kişilerin kullanımına sunuyorsanız 5651 sayılı kanun kapsamında ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcı sayılır ve erişim kayıtlarını tutma yükümlülüğünüz doğar. Erişimin ücretsiz veya şifreli olması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.

Modemimin log kaydı yeterli değil mi?

Genellikle yeterli olmaz. Ev tipi modemler kısa süreli ve sınırlı kayıt tutar, cihaz yeniden başladığında kayıt silinir ve kayıtların değiştirilmediğini kanıtlayacak bir mekanizma bulunmaz. Mevzuatın beklediği, bütünlüğü korunmuş ve zaman bakımından doğrulanabilir kayıttır.

Zaman damgası olmadan log geçerli sayılmaz mı?

Zaman damgası olmayan bir kayıt, sonradan üretilmediğini veya değiştirilmediğini kanıtlayamaz. Bu nedenle delil değeri ciddi biçimde zayıflar. Doğru kurulumun temel bileşenlerinden biridir.

Kayıtları kaç yıl saklamam gerekiyor?

Saklama süresi ilgili mevzuatta belirlenir ve zaman içinde değişebilir. Bu nedenle sistemi güncel mevzuata uygun süreyle yapılandırmak ve düzenli olarak gözden geçirmek gerekir. İşletmenize özel kesin süre için hukuk danışmanınıza başvurmanızı öneririz.

Müşterilerimin girdiği siteleri ben görebilir miyim?

Görmemelisiniz. Kayıtlar yasal yükümlülüğün gerektirdiği amaçla sınırlı toplanır, şifreli saklanır ve yalnızca yetkili merciler talep ettiğinde sunulur. İşletme sahibinin müşteri trafiğini rutin olarak incelemesi KVKK açısından uygun değildir.

Birden fazla şubem var, her biri için ayrı sistem mi kurulmalı?

Her lokasyonda log toplayan bir yapı gerekir, ancak yönetim ve saklama merkezi olarak kurgulanabilir. Böylece tüm şubeler tek panelden izlenir ve raporlama tek elden yapılır.

Ağınızı Ücretsiz Değerlendirelim

Mevcut ağ yapınızı inceleyip loglama yükümlülüğünüz açısından nerede durduğunuzu yazılı olarak bildiriyoruz.

Ücretsiz Danışmanlık